Ben Weyts, Vlaams minister van Mobiliteit

Heeft Vlaanderen nood aan meer vrachtvervoer per binnenschip en is dat wel realistisch?

“Absoluut. Onze autowegen slibben dicht, maar onze waterwegen hebben nog veel beschikbare capaciteit. We kunnen de verwachte groei van het vrachtvervoer - dat tegen 2030 zal aangroeien met 44% - alleen opvangen als we volop de kaart van de binnenvaart trekken. Vlaanderen beschikt over een uitgebreid en fijnmazig netwerk van waterwegen. De sector is erg dynamisch, de professionals op en langs het water zijn zeer flexibel en de infrastructuur is kwalitatief. Vlaanderen investeert bovendien volop in een verbetering en verdere uitbreiding van de infrastructuur. Er staan zelfs nieuwe verbindingen via het water in de steigers, zoals de Seine-Scheldeverbinding.”

Is binnenvaart praktisch en economisch haalbaar voor het gros van onze bedrijven?

De binnenvaart biedt bedrijven een positief alternatief, zonder file, altijd betrouwbaar, duurzaam én concurrentieel.

“Zeker en vast. Bedrijfsleiders staren zich nog te veel blind op de file aan de voordeur, zonder oog te hebben voor de waterweg die open ligt aan de achterdeur. Meer dan 80% van alle bedrijven in Vlaanderen ligt op 10 kilometer of nog minder van een bevaarbare waterweg. De binnenvaart biedt bedrijven een positief alternatief, zonder file, altijd betrouwbaar, duurzaam én concurrentieel. We gaan er alles aan doen om de vele voordelen van de binnenvaart beter in de verf te zetten. Zo zijn de laatste innovaties nog te weinig bekend. Ik denk dan aan het palletvervoer en aan het laden en lossen, dat steeds efficiënter gebeurt. De kosten worden steeds verder teruggedrongen. Bedrijven moeten nu de sprong durven wagen. Het is het ideale moment.”

Welke innovatieve projecten verdienen meer aandacht?

De sector bruist van de nieuwe ideeën, die ook echt uitgewerkt en verwezenlijkt worden.

“Je kan het eenvoudig samenvatten: de Vlaamse binnenvaart vindt voor elke vracht een aangepast schip. De sector bruist van de nieuwe ideeën, die ook echt uitgewerkt en verwezenlijkt worden. Ik denk aan de catamaran-binnenschepen voor het palletvervoer, aan de speciale schepen voor gekoelde containers, aan de zelfladende en –lossende kraanschepen, aan de slimme duwbakken van Watertruck+. Ook de nichemarkten worden bediend, bijvoorbeeld met de nieuwe projecten rond stadsdistributie. Er is bovendien permanent aandacht voor vergroening, met LNG-motoren en elektrische voortstuwing. En binnenkort voeren we in Vlaanderen de allereerste Europese proeven met onbemand varen uit.”

Komt er in Vlaanderen, naast het netwerk van containerterminals, ook een netwerk van hubs voor bouwmaterialen?

“Binnen het project Distribouw maken we daar inderdaad werk van. Op jaarbasis wordt nu al 22 miljoen ton bouwgerelateerde materialen vervoerd over de Vlaamse binnenwateren. We weten dat er nog veel groeipotentieel is en dus richten we met verschillende partners gemeenschappelijke watergebonden hubs of distributie- en consolidatiecentra op. Vandaaruit kunnen kleinere vrachtwagens de klanten in de nabije regio kostenefficiënt beleveren. We mikken op bulkgoederen, stukgoed en eenheidsladingen zoals palletten, bigbags en intermediate bulk containers met bouwmaterialen. In een latere fase denken we erover om dezelfde oefening te maken voor fast moving consumer goods.”

De trafiekcijfers tonen dat vooral het containertransport op het water in de lift zit. Ligt daar het grootste potentieel?

“De containervaart doet het goed en heeft zeker nog groeimogelijkheden. We investeren zo bijvoorbeeld in het Albertkanaal, in een verdere verhoging van de bruggen. Binnenschepen zullen zo nog meer containers via het water kunnen vervoeren. Elke container die via de waterweg gaat, is een vrachtwagen minder in de file. Toch hebben we ook veel aandacht voor andere goederensoorten, van bulk tot uitzonderlijk transport en tankvaart. Palletvervoer wordt intussen de derde golf van binnenvaarttransport genoemd, na traditionele bulkgoederen en containers. De voorbije jaren hebben we een steunregeling voor de opstart van palletvervoer over water gelanceerd. Sindsdien hebben verschillende schepen zich in pallettransport gespecialiseerd. Die trafieken vermijden jaarlijks meer dan 8.000 vrachtwagenritten en er is nog veel groeimarge. Daarnaast zie ik veel bewegen op het vlak van intermodale stadsdistributie voor diverse goederen.”

Zorgt tot slot ook digitalisering voor een nieuwe dynamiek in de binnenvaartlogistiek?

“De sector maakt slim gebruik van de nieuwste ICT-toepassingen om de dienstverlening van de binnenvaart nog verder te verbeteren. Onder de noemer River Information Services (RIS) bouwt de sector al een aantal jaar aan een pakket van diensten die het verkeers- en vervoersproces optimaliseren volgens Europese standaarden. Die diensten vereenvoudigen de planning en de communicatie met partners uit de intermodale keten. Daarnaast spelen andere digitale toepassingen in op specifieke uitdagingen. Het Centraal Booking Platform maakt gebruik van software die containervolumes bundelt en kostenefficiënte terugvrachten voorziet door leegvaart te vermijden. Geweldig toch? De binnenvaart biedt steeds meer mogelijkheden voor steeds meer bedrijven. Ik roep alle bedrijfsleiders op om zelf de oefening te doen. Transportdeskundigen staan klaar om kostenloos de binnenvaartmogelijkheden in kaart te brengen. Een echte aanrader voor iedereen die de file op de weg beu is - iedereen dus.”